تعريف :

“ بهره برداري از معادن شامل مجموعه عملياتي است كه بمنظور استخراج و كانه آرايي و بدست آوردن موادمعدني قابل فروش انجام ميگيرد ”

به عبارت ديگر بهره برداري از معادن شامل موارد زيراست .

1- استخراج مستقيم كانه از معدن (مواد معدني يا كانيهاي موجود در ذخيره معدني كه داراي ارزش اقتصادي است را كانه ميگويند )

2- عمليات فيزيكي، شيميايي و فيزيكو شيميايي كه بمنظور جدا کردن قسمتي از مواد باطله از كانه موجود در ذخيره معدني صورت ميگيرد .

3- تفكيك مواد معدني از يكديگر

نكته1 : دربسياري از موارد فيزيكي، شيميايي و فيزيكو شيميايي مورداستفاده در كانه آرايي به تنهائي براي توليد مواد اوليه صنعتي كافي نميباشد و ميبايست بعد ازكانه آرايي، فراوري لازم برروي مواد معدني انجام گيرد .

نكته2 : “ فراوري شامل كليه عملياتي است كه برروي مواد معدني خام يامواد معدني كانه آرايي شده صورت گرفته ودرنتيجه موجب توليد مواد اوليه صنعتي ميشود .” (3) براي انجام فراوري نياز به اخذ مجوزهاي ديگري غيراز مجوزهاي استخراج وكانه آرايي ميباشد . با توجه به موارد فوق موادمعدني استخراج شده از معدن به صورتهاي زير درصنعت استفاده ميشود .

1- موادمعدني مستقيماً پس ازاستخراج به عنوان مواد اوليه درصنعت استفاده ميشود . مانند : خاكهاي صنعتي بدون ناخالصي

2- موادمعدني پس ازاستخراج، كانه آرايي شده و به عنوان مواد اوليه در صنعت استفاده ميشود . مانند : ذغالسنگ

3- موادمعدني پس ازاستخراج و كانه آرايي، قابليت استفاده مستقيم در صنعت رانداشته بلكه ميبايست فراوري برروي ان صورت گيرد . مانند : مس

پروانه بهره برداري و لزوم اخذ آن :

بهره برداري از ذخاير معدني، مستلزم اخذ پروانه بهره برداري ازوزارت صنايع و معادن است . اين پروانه مجوزي است كه توسط وزارت صنايع و معادن براي بهره برداري از معادن درمحدوده اي كه مشخص شده است ، صادر ميگردد .نكته : صدور پروانه بهره برداري از معادن براساس شناسنامه معدن و طرح بهره برداري مصوب وزارت صنايع و معادن انجام ميگيرد . درادامه اين فصل، شناسنامه معدن و طرح بهره برداري به تفصيل شرح داده خواهد شد .

عاملين بهره برداري از معادن :

نتقاضيان بهره برداري پس ازمطالعه مطالب زير ميتوانند تشخيص دهند كه دركدام يك از گروه هاي عاملين بهره برداري قرار دارند . اين تشخيص به متقاضيان كمك ميكند تابتوانند وضعيت خود و افدامهاي لازم بعدي را بشناسند.اين عوامل عبارتند از :الف- اشخاص حقيقيب- اشخاص حقوقي كه شامل موارد ذيل ميگردد:بخش دولتي بخش تعاوني بخش خصوصي

الف- عامليني كه اولويت يكساله دارند

الف- 1- دارنده گواهي كشف :

در صورتي كه متقاضيان بهره برداري از يك معدن بكر، دارنده گواهي كشف آن معدن باشد دراولويت خاص است ودرواقع دارندگان گواهي كشف ميتوانند حداكثر ظرف يكسال پس از صدور گواهي كشف، درخواست خود رابراي اخذ پروانه بهره برداري معدن كشف شده، تسليم وزارت صنايع ومعادن نمايند . عدم تسليم درخواست مزبور در مهلت مقرر موجب سلب حق اولويت ياد شده، ازآنان خواهد شد . به عبارت ديگراگردر مدت يكسال اين متقاضيان درخواست خود راتسليم وزارت و يا سازمان صنايع و معادن ننمايد، اولويتي براي آنان دردادن پروانه بهره برداري قائل نخواهد شد . دراين حالت هزينه هاي اكتشافي مندرج درگواهي كشف، توسط بهره بردار ذخيره معدني مشكوفه به دارنده گواهي مذكور پرداخت ميشود . باتوجه به مطالب فوق محاسبه مبلغ و نحوه پرداخت به صورت زير خواهد بود .چنانچه پروانه بهره برداري معدن به نام شخص ديگري غيراز دارنده گواهي كشف صادر گردد، بهره بردار منتخب موظف به جلب رضايت دارنده گواهي كشف، قبل ازشروع به عمليات بهره برداري باتوجه به هزينه هاي اكتشافي انجام شده ميباشد . دراين حالت اگر بهره بردار منتخب نتواند رضايت دارنده گواهي كشف را ظرف مدت 6 ماه جلب نمايد ، وزارت صنايع و معادن باكسب نظر كارشناس رسمي دادگستري در خصوص موضوع اتخاذ تصميم مينمايد .درصورتي كه دارنده گواهي كشف بخواهد پروانه بهره برداري اخذ نمايد مكلف است ظرف مدت يكسال، به گواهي كشف صادره و مطالعات انجام شده در مورد قابليت استخراج معدن ازلحاظ فني و اقتصادي، درخواست خود رابرابر آئين نامه و دستورالعملهاي وزارت صنايع و معادن براي صدورپروانه بهره برداري به اين وزارت يا سازمانهاي استان مربوطه تسليم كند